Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Daire – Komite), Altıntop ve Diğerleri/Türkiye kararında (20 Ocak 2026; Başvuru No: 39386/20 ve 28 diğer başvuru) cezaevi idarelerinin hafta sonları yapılacak ziyaretleri ve/veya telefon görüşmelerini sınırlandırmasına ilişkin şikâyetleri birlikte inceleyerek oybirliğiyle ihlal sonucuna ulaştı.
Başvurunun konusu ve iç hukuk süreci
Dosyadaki başvurucular, hafta sonu ziyaret/telefon kısıtlamaları nedeniyle okul çağındaki çocuklarıyla düzenli iletişim kuramadıklarını belirterek AİHS m.8 (özel ve aile hayatına saygı hakkı) kapsamında ihlal iddiasında bulundu. Başvurucular, ceza infaz hâkimlikleri ve ağır ceza mahkemeleri nezdindeki itiraz süreçlerinin ardından Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yaptı; Anayasa Mahkemesi, başvuruları çeşitli tarihlerde açıkça dayanaktan yoksun bularak reddetti.
AİHM’nin değerlendirmesi: “Kapasite” gerekçesi tek başına yeterli değil
AİHM, benzer içerikteki başvuruları tek bir kararda birleştirdi ve esasa ilişkin değerlendirmede, daha önceki Subaşı ve Diğerleri/Türkiye içtihadına atıfla şu noktaların altını çizdi:
- Kısıtlamaların, pratikte cezaevi kapasitesi/personel yetersizliği gibi gerekçelere dayandırıldığı,
- Ancak bu süreçte aile hayatına saygı hakkının ve özellikle çocuklarla ilişkinin yeterince gözetilmediği,
- Kısıtlamaları denetleyen yerel mahkemelerin de Sözleşme’ye uygun bir değerlendirme ortaya koymadığı.
Mahkeme, dosya kapsamında kendisine sunulan bilgi ve argümanların, bu yerleşik yaklaşımından ayrılmayı gerektirmediğini belirterek, 29 başvurucunun tamamı yönünden hafta sonu ziyaret/telefon kısıtlamaları nedeniyle AİHS m.8’in ihlal edildiğine hükmetti.
Ek ihlal: Mektupların UYAP’a kaydı ve saklanması
Kararda ayrıca, başvuru no. 7331/21 bakımından başvurucunun giden ve gelen özel yazışmalarının UYAP sistemine kaydedilmesi ve burada saklanması şikâyeti ayrıca incelendi. AİHM, bu müdahalenin “kanunilik / hukuka uygunluk” şartını karşılamadığı değerlendirmesiyle (bu konuda Nuh Uzun ve Diğerleri/Türkiye içtihadı doğrultusunda) AİHS m.8’in haberleşmeye saygı boyutu bakımından da ihlal kararı verdi.
Tazminat (AİHS m.41)
AİHM:
- Maddi tazminat taleplerini reddetti,
- Her bir başvurucuya 1.500 Avro manevi tazminat ödenmesine karar verdi,
- Yargılama giderleri bakımından ise yalnızca 11 başvurucuya kişi başı 500 Avro ödenmesini kararlaştırdı.
