Görünmez Mağdurlar Çocuklar isimli raporumuz yayınlandı

image

Bu rapor, annenin tutuklanmasının çocuklar üzerindeki etkisini ve özellikle “çocuğun üstün yararı” ilkesinin uygulamada nasıl ihlal edildiğini incelemektedir.

Raporun temel tespiti, bir annenin tutuklanmasının yalnızca o kişiyi değil, hiçbir suçu olmayan çocukları da doğrudan etkilediği, ancak bu çocukların yargı süreçlerinde çoğunlukla “görünmez mağdur” olarak kaldığıdır.

Hukuken tutuklama bir istisnai tedbir olmasına rağmen, uygulamada özellikle hamile veya küçük çocuğu olan kadınlar açısından yeterince dikkatli değerlendirme yapılmadığı, çocuğun durumunun çoğu kararda dikkate alınmadığı vurgulanmaktadır. Oysa mevcut mevzuat; ev hapsi (adli kontrol), infaz ertelemesi ve anne-çocuk birlikteliği gibi alternatifler sunmaktadır, fakat bunlar pratikte yeterince kullanılmamaktadır.

Uluslararası hukuk ve AİHM içtihadı da, çocukların üstün yararının her durumda öncelikli olması gerektiğini ve özellikle hamile ya da bebekli anneler için tutukluluğun son çare olması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Türkiye’de ise sorun, yasal düzenlemelerin eksikliğinden çok uygulamadaki yapısal problemlerden kaynaklanmaktadır. Tutuklamanın rutinleşmesi, çocukların karar süreçlerinde dikkate alınmaması ve alternatif tedbirlerin kullanılmaması bu sorunların başında gelmektedir.

Sonuç olarak rapor, adalet sisteminin yalnızca suçla mücadele etmekle değil, suçsuz çocuklara zarar vermemekle de yükümlü olduğunu vurgular. Bu nedenle; hamile ve çocuklu anneler için tutuklamanın istisna haline getirilmesi, çocuğun durumunun her aşamada zorunlu olarak değerlendirilmesi ve alternatif tedbirlerin etkin kullanılması gerektiğini savunur.