MASAK’ın temel görevi, şüpheli mali işlemleri incelemek, para hareketlerini analiz etmek ve araştırılması gereken hususları savcılığa bildirmektir. Ancak MASAK bir mahkeme, savcılık veya resmî bilirkişi değildir. Dolayısıyla bir işlemin suç oluşturduğuna, paranın suçtan kaynaklandığına ya da kişinin suç kastıyla hareket ettiğine kesin olarak karar veremez.

Raporda öne çıkan sorunlar şunlardır:

• Bankaların bildirdiği “şüpheli işlemler”, bağımsız delillerle doğrulanmadan suç delili gibi kullanılabilmektedir.
• Olağan banka transferleri, ticari ödemeler, şirket ilişkileri ve sosyal bağlantılar bağlamından koparılarak “suç ağı” şeklinde sunulabilmektedir.
• Somut bir suçtan elde edilen paranın izlenmesi gerekirken önce kişiler seçilmekte, ardından bu kişilerin mali ve sosyal ilişkilerinden bir suç anlatısı kurulmaktadır.
• Bir kişinin soruşturulması, onunla para veya ticaret ilişkisi bulunan diğer kişilerin de şüpheli sayılmasına neden olabilmektedir.
• “Dikkat çekici”, “izaha muhtaç” veya “organize şekilde gerçekleştirilmiş olabileceği” gibi ihtimal bildiren ifadeler, savcılık aşamasında kesin suçlama diline dönüşebilmektedir.
• Paranın suçtan kaynaklandığını devletin kanıtlaması gerekirken şüpheliden parasının meşru olduğunu ispatlaması beklenerek ispat yükü tersine çevrilebilmektedir.

Rapor, bu yöntemi Alihan Kuriş’in “Süleymancılar” olarak bilinen topluluğa yönelik soruşturma kapsamında alınan ifadesi üzerinden somutlaştırmaktadır. İncelenen dosyada perakende şirketlerinin POS gelirleri, yemek kartı ödemeleri, tedarikçi transferleri, vergi ve SGK ödemeleri gibi olağan ticari işlemlerin şüpheli gösterildiği belirtilmektedir. Ancak hangi faturanın sahte olduğu, hangi malın teslim edilmediği, hangi paranın hangi suçtan elde edildiği ve kişinin bu işlemlere hangi suç kastıyla katıldığı somut biçimde ortaya konulmamıştır.

Raporda ayrıca:

• Şirketin enflasyon döneminde artan işlem hacminin şüphe sebebi sayıldığı,
• Kişiye hisselerini devrettikten sonraki yıllarda yapılan işlemlerin sorulduğu,
• Yaklaşık elli kişi ve otuzdan fazla şirketle tanışıklığın suç örgütü ilişkisi gibi sunulduğu,
• MASAK verilerinde tek bir yılın tutarından daha düşük genel toplamlar gibi ciddi matematiksel tutarsızlıklar bulunduğu

tespit edilmektedir.

Raporun temel sonucu şudur:

Suç gelirinin izini sürmek hukuk devletinin görevidir. Ancak önce kişileri seçip daha sonra onların olağan ekonomik ve sosyal ilişkilerinden suç çıkarmaya çalışmak, suç tespiti değil suç üretimidir.

MASAK raporları tek başına tutuklama, malvarlığına el koyma veya mahkûmiyet için yeterli kabul edilmemeli; her işlem hukuki sebebi, ticari bağlamı, zaman ilişkisi, kişinin yetkisi ve suç kastı bakımından bağımsız delillerle doğrulanmalıdır.